الشيخ عباس القمي
739
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
در مجالس المؤمنين است كه ، در كتاب طبقات النجاة گفته كه ، او آن امام مشهور است كه شرح كرده كافيهء ابن حاجب را بر وجهى كه كسى چنان شرح ننوشته و در غالب كتب نحو مانند آن كتابى در جمع و تحقيق و حسن تعليل نيست و متأخران خود را همگى عيال آن كتاب مىدانند و آنرا دست به دست مىگردانند و شيوخ عصر و اسلاف ايشان در تصنيف و درس خود بر آن اعتماد مىنمايند و او را در آن كتاب با نحات ، ابحاث بسيار و مذاهب و اختياراتى است كه او به آن متفرد است ، و آن شرح را بر وجهى كه در خطبهء آن ذكر نموده در آستانهء مقدسهء غروى و مشهد مقدس مرتضوى نوشته و گفته كه ، اگر قبول طبع اهل روزگار خواهد بود از بركات وقوع آن در آن جوار است و الّا از قصور طبع اين خاكسار . فراغ او از تأليف آن شرح در سال ششصد و هشتاد و سه بود . و در سال هشتاد و شش وفات يافت . و او را شرحى ديگر لطيف بر كتاب شافيهء تصريف است اگرچه او نيز به مرتبهء خود به غايت نفيس و شريف است ، لكن التفات طلبه به آن ، به اندازهء علم به صرف است . محمّد بن الحسن رضي الدين القزويني « 1 » عالم جليل فاضل نبيل محقّق مدقق متكلم ماهر خبير كامل معاصر « ح مل » مشهور به « آقا رضى » صاحب كتاب لسان الخواص و قبلة الآفاق ، و رسالهء شير و شكر ، و رسالة المقادير ، و رسالة التهجد ، و رسالة النوروز و كتاب المسائل الغير المنصوصه ، و كتاب كحل الأبصار ، و تاريخ علماى قزوين مسمّا به ضيافة الاخوان « 2 » . در روضات از صاحب محافل المؤمنين نقل كرده كه گفته : آقا رضى قزوينى رحمه اللّه در علم حديث و فقه از جمله تلامذهء ملا خليل است ، امّا در حديث فهمى به طريق
--> ( 1 ) . دربارهء ترجمه آقا رضى ( م 1396 ه . ق . ) رضوان اللّه عليه ر . ك : روضات الجنات ، ج 7 ، ص 118 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 2 ، ص 272 ؛ اعيان الشيعه ، ج 9 ، ص 43 ، 143 ، 195 و 248 ؛ فرهنگ سخنوران ، ص 234 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 9 ، ص 210 ؛ ريحانة الادب ، ج 1 ، ص 55 ؛ الذريعه ، ج 9 ، ص 373 ، ج 11 ، ص 230 ، ج 17 ، ص 41 و ج 18 ، ص 304 ؛ لغتنامه دهخدا ، « رضى » ، ص 501 ، امل الآمل ، ج 2 ، ص 260 ؛ مصفى المقال ، ص 180 ؛ نجوم السماء ، ص 228 و 138 ؛ هدية العارفين ، ج 2 ، ص 299 ؛ ايضاح المكنون در صفحات مختلف ( 2 ) . كتاب ضيافة الاخوان و هدية الخلان با تحقيق استاد سيد احمد حسينى در سال 1397 ه . ق . و توسط مجمع الذخائر الاسلاميه قم چاپ شد . در مقدمه آن ، شرح حال مؤلّف آمده است